ଭୁବନେଶ୍ୱର · ଖୋର୍ଦ୍ଧା · ଓଡ଼ିଶା
କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ମୃତିଭୂମି ଉପରେ ଉଠିଥିବା ଏକ ଧଳା ଶାନ୍ତି ପାଗୋଡା—ଯେଉଁଠାରେ ଅଶୋକଙ୍କ ହିଂସାରୁ ଧର୍ମ ଓ ଅହିଂସା ପ୍ରତି ମୁଖାବର୍ତ୍ତନର କାହାଣୀ, ବୌଦ୍ଧ ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଦୟା ନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଥାଏ।
ପରିଚୟ
Dhauli Shanti Stupa (ଧଉଳି ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ), ଯାହାକୁ Dhauli Stupa ବା Peace Pagoda ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ, ଭୁବନେଶ୍ୱର (Bhubaneswar) ସହରର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ଧଉଳିଗିରି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଓଡ଼ିଶା (Odisha) ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତ (India)ର ଏହି ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅହିଂସା ବାର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ପରିଚିତ; ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର।
Welcome to Dhauli Shanti Stupa, widely recognized as the central Dhauli Stupa. Located in Bhubaneswar, Odisha, India, this destination serves as a primary hub for travelers visiting the region.
ଯୁଦ୍ଧରୁ ଶାନ୍ତି
ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅନୁସାରେ ଧଉଳି ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଜାପାନ ବୁଦ୍ଧ ସଂଘ ଓ କଳିଙ୍ଗ ନିପ୍ପନ୍ ବୁଦ୍ଧ ସଂଘର ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ। ଏହା କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅହିଂସା ଓ ଶାନ୍ତିର ଐତିହାସିକ ସନ୍ଦେଶକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ। ଧଉଳିଗିରି ପାହାଡ଼ ଦୟା ନଦୀର ବାମ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ—ଏହି ନଦୀ ମହାନଦୀର ଏକ ଉପନଦୀ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ଭୂଗୋଳ ବୁଝିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ସନ୍ଦର୍ଭ।
କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ସହ ଧଉଳି ଅଞ୍ଚଳର ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ; ଅଶୋକଙ୍କ ଶାସନ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀର ଗଭୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଏ।
ଏଠାରେ ଅଶୋକଙ୍କ ପ୍ରଥମରୁ ଦଶମ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ମୁଖ୍ୟ ଶିଳାଲେଖ ମିଳେ; ଏକାଦଶରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ବଦଳରେ ଦୁଇଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର “କଳିଙ୍ଗ ଶିଳାଲେଖ” ଖୋଦିତ। ଏଥିରେ ଶାସନ, ଲୋକକଲ୍ୟାଣ ଓ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱର ଆଦେଶ ରହିଛି; ନିକଟରେ ଶିଳାକଟା ହାତୀ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ମାର୍କମ୍ କିଟୋ ଧଉଳି ଶିଳାଲେଖର ପୁନରାବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ। ପରେ ୧୮୭୫–୭୬ରେ ଜେ. ଡି. ବେଗ୍ଲାର୍ ଓ ୧୮୮୦ରେ ଆର୍. ଏଲ୍. ମିତ୍ର ଏହି ପାହାଡ଼ର ସମତଳ ଛାତରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ତୂପର ଅବଶେଷ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି।
ଆଧୁନିକ ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ନିର୍ମାଣ—ଧଳା ଗୁମ୍ବଜ, ଛତ୍ର, ସିଂହ ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧ ଜୀବନ ଓ ଅଶୋକଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ରିଲିଫ୍ ପ୍ୟାନେଲ୍ ସହ।
ଇତିହାସ, ପରମ୍ପରା ଓ ଗବେଷଣା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିବରଣୀ ସହିତ ଏକ ପ୍ରକାର ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଛି—କେଉଁଟି ଶିଳାଲେଖ/ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ତଥ୍ୟ, କେଉଁଟି ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଓ କେଉଁଟି ଏବେ ବି ଗବେଷଣାର ବିଷୟ। ଆମେ କୌଣସି ପରମ୍ପରାକୁ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁନାହୁଁ।
ଧଉଳିଗିରି ପାହାଡ଼ ଦୟା ନଦୀର ବାମ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୬୧ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥଳ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ। ଅଶୋକଙ୍କ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶିଳାଲେଖରେ ସେ ନିଜେ ଲେଖିଛନ୍ତି—ଏକ ଲକ୍ଷ ପଚାଶ ହଜାର ଲୋକ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ନିଆଗଲେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ନିହତ ହେଲେ ଏବଂ ତା’ଠାରୁ ଅନେକ ଗୁଣ ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଏହି ସଂହାର ପରେ ଅଶୋକ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି “ଧର୍ମବିଜୟ”ର ପଥ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ ବୋଲି ଶିଳାଲେଖରୁ ଜଣାଯାଏ।
ଧଉଳିରେ ପ୍ରଚଳିତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ମୁଖ୍ୟ ଶିଳାଲେଖ ମଧ୍ୟରୁ ଏକାଦଶରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଲେଖ ବଦଳରେ ଦୁଇଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର “କଳିଙ୍ଗ ଶିଳାଲେଖ” ଖୋଦିତ। ସେଥିରେ ଅଶୋକ ନିଜ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି—କାହାରି ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ ବା ଅତ୍ୟାଚାର କରାଯିବ ନାହିଁ, ଏବଂ “ସମସ୍ତ ମଣିଷ ମୋର ସନ୍ତାନ; ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଚାହେଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଚାହେଁ।” ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନ ତଦାରଖ ପାଇଁ ମହାମାତ୍ର ନିୟମିତ ପରିଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ।
ଶିଳାଲେଖ ପାଖରେ ପାହାଡ଼ ଗାତ୍ରରୁ କେବଳ ସମ୍ମୁଖାଂଶ ବାହାରିଥିବା ଏକ ପ୍ରସ୍ତର ହାତୀ ଖୋଦିତ। ଏହା ମୌର୍ଯ୍ୟ କାଳର ଏବଂ ଭାରତୀୟ କଳାର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ଜୀବନ୍ତ ନିଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରାରେ ହାତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର—ମାୟାଦେବୀ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏକ ଶ୍ୱେତ ହାତୀକୁ ନିଜ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଦେଖିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଙ୍କ ଜନ୍ମର ସଙ୍କେତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଏ।
ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଲୋକଚକ୍ଷୁର ଆଢ଼ୁଆଳରେ ଥିବା ଧଉଳି ଶିଳାଲେଖକୁ ୧୮୩୩ ମସିହାରେ ମାର୍କମ୍ କିଟୋ ପୁନରାବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ। ପରେ ୧୮୭୫–୭୬ରେ ଜେ. ଡି. ବେଗ୍ଲାର୍ ଏବଂ ୧୮୮୦ରେ ଆର୍. ଏଲ୍. ମିତ୍ର ଏହି ପାହାଡ଼ର ସମତଳ ଛାତ ଉପରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ତୂପର ଅବଶେଷ ଦେଖିଥିବା ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି—ଯାହା ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲା।
କଳିଙ୍ଗ ଶିଳାଲେଖରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ “ତୋଷାଳୀ”କୁ ପୂର୍ବେ ଧଉଳି ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନିକଟସ୍ଥ ସିଶୁପାଳଗଡ଼ର ଦୁର୍ଗୀକୃତ ନଗରୀ ଆବିଷ୍କାର (ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଚୀନତା ସ୍ଥିରୀକୃତ) ପରେ ଏହି ଚିହ୍ନଟ ବଦଳିଯାଇଛି। ଧଉଳି ସେହି ନଗରୀର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଏକ ବୌଦ୍ଧ କେନ୍ଦ୍ର ଥାଇପାରେ—ଏହା ଏବେ ବି ଏକ ଖୋଲା ଗବେଷଣା ପ୍ରଶ୍ନ।
ଆଜି ଯେଉଁ ଧଳା ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ଦେଖାଯାଏ, ତାହା ୧୯୭୧–୭୨ ମସିହାରେ ଜାପାନ ବୁଦ୍ଧ ସଂଘ ଓ କଳିଙ୍ଗ ନିପ୍ପନ୍ ବୁଦ୍ଧ ସଂଘର ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ। ସ୍ତୂପ ପରିଧିରେ ବୁଦ୍ଧ ଜୀବନର ଦୃଶ୍ୟ ସମ୍ବଳିତ ପ୍ୟାନେଲ୍ ରହିଛି, ଏବଂ ଉପରକୁ ଯିବା ରାସ୍ତାରେ ଏକ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭର ପ୍ରତିରୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଯିବା ପୂର୍ବରୁ
ସାଧାରଣ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ନାହିଁ ବୋଲି ରାଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସୂଚନା ଦର୍ଶାଏ। ପାର୍କିଂ କିମ୍ବା ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଖର୍ଚ୍ଚ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ।
ପାହାଡ଼ ଶୀର୍ଷକୁ ଯାଉଥିବା ରାସ୍ତା ପାଖରେ ଯାନ ରଖିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମିଳେ। ଭିଡ଼ ଦିନରେ ସକାଳେ ପହଞ୍ଚିବା ଭଲ।
ଅକ୍ଟୋବର–ମାର୍ଚ୍ଚ ଆରାମଦାୟକ ଋତୁ। ବର୍ଷର ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ସକାଳ ବା ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବର ହାଲୁକା ସମୟ ବାଛନ୍ତୁ।
୧–୨ ଘଣ୍ଟା ରଖିଲେ ସ୍ତୂପ, ଦୃଶ୍ୟବିନ୍ଦୁ ଓ ନିକଟସ୍ଥ ଐତିହାସିକ ଅଂଶ ଶାନ୍ତିରେ ଦେଖିପାରିବେ।
ଦୃଶ୍ୟ ଓ ପ୍ରତୀକ
ଫଟୋଗ୍ରାଫି
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ସାଧାରଣତଃ ଅନୁମତ; ବ୍ୟବସାୟିକ ଶୁଟିଂ ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ପାଇଁ ଲିଖିତ ଅନୁମତି ଆବଶ୍ୟକ। ତ୍ରାଇପଡ୍ ବ୍ୟବହାର ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପଥ ଅବରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସ୍ତୂପର ଶ୍ୱେତ ଗୁମ୍ବଜ, ଛତ୍ର ଓ ପରିଧିର ରିଲିଫ୍ ପ୍ୟାନେଲ୍—ପାହାଡ଼ର ଉପର ପାହାଚରୁ ସବୁଠାରୁ ପରିଚିତ ଫ୍ରେମ୍।
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ୧ ଘଣ୍ଟା / ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂର୍ବରୁପ୍ରସ୍ତର ସିଢ଼ିର ରେଖା ସ୍ତୂପ ଆଡ଼କୁ ଦୃଷ୍ଟି ନେଇଯାଏ; ଗଭୀରତା ଓ ମାପର ଅନୁଭବ ଦେବା ପାଇଁ ଭଲ।
ସକାଳର କୋଣୀୟ ଆଲୋକଶୀର୍ଷରୁ ସମତଳ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଦୟା ନଦୀର ଦିଗ୍ବଳୟ—କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ଭୂଦୃଶ୍ୟ ବୁଝିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନ।
ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ୪୫ ମିନିଟ୍ ପୂର୍ବରୁମୌର୍ଯ୍ୟ କାଳର ଶିଳାକଟା ହାତୀ ଓ ଖୋଦିତ ଲିପି—ଛାଇ ଓ ଗାତ୍ରର ଗଠନ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ପାର୍ଶ୍ୱ ଆଲୋକ ଦରକାର।
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ (କଠିନ ଛାଇ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ)କେତେକ ସମୟରେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ତୂପ ଆଲୋକିତ ହୁଏ ଓ କଳିଙ୍ଗ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଧ୍ୱନି-ଆଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହୁଏ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଘୋଷଣା ଉପରେ ନିର୍ଭରଭ୍ରମଣ ସୁବିଧା
ଏଠାରେ କେବଳ ସୁବିଧାର ପ୍ରକାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି—କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୋକାନ, ହୋଟେଲ୍, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ବା ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କ ନାମ ଦିଆଯାଇନାହିଁ। ଏହା ଏକ ଅଲାଭକାରୀ ସୂଚନା ପ୍ରକଳ୍ପ, ତେଣୁ ଆମେ କୌଣସି ବ୍ୟବସାୟକୁ ସୁପାରିଶ କରୁନାହୁଁ।
ସ୍ତୂପ ପାହାଡ଼ର ତଳଭାଗ ଓ ଯାନ ରଖିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ସାଧାରଣ ଶୌଚାଳୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥାଏ। ପରିଷ୍କାରତାର ସ୍ତର ଦିନ, ସମୟ ଓ ଭିଡ଼ ଅନୁସାରେ ବଦଳିପାରେ—ନିଜେ ଟିସୁ ଓ ହ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ସାନିଟାଇଜର୍ ସାଥରେ ରଖିବା ସୁବିଧାଜନକ।
ସ୍ଥାନୀୟ ସଙ୍କେତ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଯାଉଥିବା ରାସ୍ତା ନିକଟରେ ଦୁଇଚକିଆ ଓ ଚାରିଚକିଆ ଯାନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ମିଳେ। ଛୁଟି ଦିନ ଓ ପର୍ବରେ ସ୍ଥାନ ସୀମିତ ହୁଏ; ପାର୍କିଂ ଶୁଳ୍କ ସମୟ ଅନୁସାରେ ବଦଳିପାରେ।
ସକାଳେ ପହଞ୍ଚିଲେ ସୁବିଧାଧଉଳି ତଳଭାଗ ଓ ପୁରୀ ରୋଡ୍ କଡ଼ରେ ଛୋଟ ଖାଦ୍ୟ ଦୋକାନ, ଚା, ଜଳଖିଆ ଓ ଶୀତଳ ପାନୀୟ ମିଳିଥାଏ। ଗରମ ଋତୁରେ ପାନୀୟ ଜଳ ନିଜ ବୋତଲରେ ଆଣିବା ସୁରକ୍ଷିତ; ଖାଦ୍ୟ ବାଛିବା ବେଳେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ତାଜାପଣ ଦେଖନ୍ତୁ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପସନ୍ଦ ଉପରେ ନିର୍ଭରଧଉଳି ଗ୍ରାମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହଣିର ବିକଳ୍ପ ସୀମିତ। ଅଧିକାଂଶ ଯାତ୍ରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର ହୋଟେଲ୍, ଗେଷ୍ଟ୍ ହାଉସ୍ ବା ବଜେଟ୍ ଲଜ୍ରୁ ଆସି ଅଧା ଦିନର ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି।
Bhubaneswar ସହରରୁ ପ୍ରାୟ ୮ କିମିତଳଭାଗର ଛୋଟ ଦୋକାନରେ ପାଣି, ଜଳଖିଆ, ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସାଧାରଣ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜିନିଷ ମିଳିପାରେ। ଔଷଧ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସାମଗ୍ରୀ ବା ବଡ଼ କିଣାକିଣି ପାଇଁ ସହର ଦିଗକୁ ଯିବା ଉପଯୁକ୍ତ।
ସୀମିତ ଭଣ୍ଡାରପୁରୀ ରୋଡ୍ (NH-316) କରିଡରରେ ଇନ୍ଧନ ପମ୍ପ୍ ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ ଚାର୍ଜିଂ ପଏଣ୍ଟ୍ ମିଳେ। ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଧନ ବା ଚାର୍ଜ ସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ କରିନିଅନ୍ତୁ।
ମୁଖ୍ୟ ସଡ଼କ କଡ଼ରେନିକଟରେ ଛୋଟ ଔଷଧ ଦୋକାନ ମିଳିପାରେ, କିନ୍ତୁ ନିୟମିତ ଔଷଧ ନିଜେ ଆଣିବା ଉଚିତ। ଜରୁରୀ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବଡ଼ ଡାକ୍ତରଖାନା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତୁ।
ଜରୁରୀ ସେବା: ସହରରେଅନେକ ଛୋଟ ଦୋକାନରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ୍ ଚାଲିଲେ ମଧ୍ୟ ପାର୍କିଂ, ଛୋଟ କିଣାକିଣି ଓ ଦାନ-ପାତ୍ର ପାଇଁ କିଛି ନଗଦ ଟଙ୍କା ସାଥରେ ରଖିବା ସୁବିଧାଜନକ। ATM ପାଇଁ ସହର ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ହୁଏ।
କିଛି ନଗଦ ରଖନ୍ତୁସମୟ, ଶୁଳ୍କ ଓ ଉପଲବ୍ଧତା ଋତୁ, ଦିନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବଦଳିପାରେ। ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସଙ୍କେତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ / ଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାନଗର ନିଗମର ସୂଚନା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଶାରୀରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି
ସ୍ତୂପ ପାହାଡ଼ ଶୀର୍ଷରେ; ଯାନ ରଖିବା ସ୍ଥାନରୁ ଏକ ସିଢ଼ିଯୁକ୍ତ ରାସ୍ତା ଉପରକୁ ଯାଇଛି। ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ସହିତ ହେଲେ ଧୀରେ ଚାଲନ୍ତୁ ଏବଂ ମଝିରେ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତୁ। ହ୍ୱିଲ୍ଚେୟାର୍ ପାଇଁ ଢାଲୁ/ରାମ୍ପ୍ର ଉପଲବ୍ଧତା ସୀମିତ—ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସୂଚନା ନିଅନ୍ତୁ।
ମଧ୍ୟମ ପରିଶ୍ରମମାର୍ଚ୍ଚରୁ ଜୁନ୍ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପ୍ରବଳ ଗରମ ହୁଏ। ପାଣି ବୋତଲ, ଟୋପି ବା ଛତା ଏବଂ ହାଲୁକା ସୂତା କପଡ଼ା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ; ଖାଲି ପାଦରେ ପଥର ଉପରେ ଚାଲିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।
ସକାଳ/ସନ୍ଧ୍ୟା ଭଲଜୁନ୍–ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମୌସୁମୀରେ ସିଢ଼ି ଓ ପଥର ପୃଷ୍ଠ ଖସଡ଼ା ହୋଇଯାଏ। ଅଣ-ସ୍ଲିପ୍ ଜୋତା ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ଏବଂ ବଜ୍ରପାତ ସମୟରେ ଖୋଲା ଛାତ ଉପରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସାବଧାନତା ଆବଶ୍ୟକସପ୍ତାହାନ୍ତ, ସରକାରୀ ଛୁଟି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରି ଦିନରେ ଭିଡ଼ ବଢ଼େ। ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦର୍ଶନ ଓ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଥମ ଘଣ୍ଟା ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ସକାଳକୁ ବାଛନ୍ତୁଉପରୋକ୍ତ ସୂଚନା ସାଧାରଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ସୂତ୍ର ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକତା (ହ୍ୱିଲ୍ଚେୟାର୍, ଶିଶୁ ଗାଡ଼ି, ଚିକିତ୍ସାଗତ ସୀମାବଦ୍ଧତା) ଥିଲେ ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନଙ୍କଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ବିସ୍ତୃତ ଯାତାୟାତ
ସ୍ଥାନ
ଠିକଣା: Puri Road, Dhauli, Bhubaneswar, Odisha 751002, India · ପ୍ଲସ୍ କୋଡ୍ 5RRQ+XQ · 20.19245° N, 85.839584° E
ନିକଟସ୍ଥ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
When visiting Dhauli Shanti Stupa, visitors can easily explore surrounding historical landmarks and points of interest, including Ashokan Rock Edicts & Rock-Cut Elephant (Dhauli) and Lingaraj Temple (Old Town Bhubaneswar). ଧଉଳି ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ନିକଟସ୍ଥ ଅଶୋକ ଶିଳାଲେଖ, ଶିଳାକଟା ହାତୀ ଏବଂ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ଅଞ୍ଚଳ ସହଜରେ ଦେଖିହେବ।
ଧଉଳିର ମୁଖ୍ୟ ଐତିହାସିକ ପରିଚୟ; ଅଶୋକଙ୍କ ଶାସନ ଆଦର୍ଶ ଓ ବୌଦ୍ଧ ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଅବଶ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ।
ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱରର କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଐତିହ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର। ପ୍ରବେଶ ନିୟମ ଧର୍ମୀୟ ହୋଇପାରେ—ପୂର୍ବରୁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ସୁକ୍ଷ୍ମ ଶିଳ୍ପକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ସହିତ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ପରିଚିତ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥାନ।
ଓଡ଼ିଶାର ଆପ୍ଲିକେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରା ପାଇଁ ପରିଚିତ; ପୁରୀ ମାର୍ଗରେ ଧଉଳି ପରେ ଯୋଡ଼ିବା ସହଜ।
ନିକଟର ଖାଦ୍ୟ
ଏହା କୌଣସି ବ୍ୟବସାୟିକ ସୁପାରିଶ ନୁହେଁ। ଧଉଳି ତଳଭାଗ ଓ ପୁରୀ ରୋଡ୍ରେ ଛୋଟ ଖାଦ୍ୟ ଦୋକାନ, ଚା, ଶୀତଳ ପାନୀୟ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭୋଜନ ମିଳିପାରେ। ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ତାଜାପନ ଓ ଦର ସ୍ଥାନରେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ ସଂରକ୍ଷଣ
ଧଉଳି ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଏକ ସକ୍ରିୟ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ମାରକ ଏବଂ ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରାଚୀନ ଶିଳାଲେଖ ସ୍ଥଳ। ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିୟମ ଉଭୟଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ
Dhauli Shanti Stupa (ଧଉଳି ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ) ପୁରୀ ରୋଡ୍, ଧଉଳି, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଓଡ଼ିଶା 751002, ଭାରତ (Plus Code 5RRQ+XQ)ରେ ଅବସ୍ଥିତ। Dhauli Shanti Stupa is located in Bhubaneswar, Odisha, India.
ହଁ। Dhauli Shanti Stupa ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ମାରକ ସ୍ଥଳ; ସାଧାରଣ ପ୍ରବେଶ ବର୍ଷସାରା ମାଗଣା। Yes, Dhauli Shanti Stupa is a public space and is free to visit year-round.
ସ୍ତୂପ ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ସାଧାରଣ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଟିକେଟ୍ ଲାଗେ ନାହିଁ। ଯାନ ପାର୍କିଂ କିମ୍ବା ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଶୁଳ୍କ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ।
ସ୍ତୂପ, ଦୃଶ୍ୟ, ଶିଳାଲେଖ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଭ୍ରମଣ ପାଇଁ ୧–୨ ଘଣ୍ଟା ରଖିବା ସୁବିଧାଜନକ।
ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରା ତୁଳନାମୂଳକ ଆରାମଦାୟକ। ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ସକାଳ ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂର୍ବର ସମୟ ବାଛନ୍ତୁ।
ପୁରୀ ରୋଡ୍ ଦିଗରେ ଟ୍ୟାକ୍ସି, ଆପ୍ କ୍ୟାବ୍, ଅଟୋ ବା ନିଜସ୍ୱ ଯାନରେ ଯିବା ସହଜ। ସହର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଧଉଳି ପ୍ରାୟ ୮ କିମି ଦକ୍ଷିଣରେ।
ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଯିବା ରାସ୍ତାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯାନ ରଖିବା ସୁବିଧା ମିଳେ। ଛୁଟି ଦିନ ଓ ପର୍ବରେ ସ୍ଥାନ ସୀମିତ ହୋଇପାରେ; ସ୍ଥାନୀୟ ସଙ୍କେତ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।
ଧଉଳି ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଶୋକଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଶିଳାଲେଖ ଏବଂ ଶିଳାକଟା ହାତୀ ରହିଛି। ସ୍ତୂପ ଭ୍ରମଣ ସହ ଏହାକୁ ଏକେ ଐତିହାସିକ ପରିଦୃଶ୍ୟର ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଧଉଳିଗିରି ଏକାଧିକ ପଥର ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଠିତ। ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳାଲେଖ ଓ ପଥର ହାତୀ ଦକ୍ଷିଣ ଶ୍ରେଣୀରେ (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ରହିଛି, ଏବଂ ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ପ୍ରମୁଖ ଶ୍ରେଣୀର ଶୀର୍ଷରେ ଅବସ୍ଥିତ—ଉଭୟଙ୍କୁ ଏକା ଭ୍ରମଣରେ ଦେଖିହୁଏ।
ସ୍ତୂପ ତଳଭାଗ ଓ ଯାନ ରଖିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ସାଧାରଣ ଶୌଚାଳୟ, ଛାଇ/ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଛୋଟ ଦୋକାନରେ ପାନୀୟ ଜଳ ମିଳିଥାଏ। ଏହା ଏକ ଅଲାଭକାରୀ ଗାଇଡ୍ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୋକାନର ନାମ ଦେଉନାହୁଁ; ସୁବିଧାର ସ୍ତର ଦିନ ଓ ଭିଡ଼ ଅନୁସାରେ ବଦଳିପାରେ, ତେଣୁ ନିଜ ପାଣି ବୋତଲ ସାଥରେ ରଖିବା ଭଲ।
ଯାନ ରଖିବା ସ୍ଥାନରୁ ସ୍ତୂପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସିଢ଼ିଯୁକ୍ତ ଚଢ଼ାଇ ରହିଛି; ସଂଖ୍ୟା ଓ ମାର୍ଗ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ବଦଳିପାରେ। ବୟସ୍କ ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ସହିତ ହେଲେ ଧୀରେ ଚାଲନ୍ତୁ ଏବଂ ମଝିରେ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତୁ। ହ୍ୱିଲ୍ଚେୟାର୍ ପାଇଁ ରାମ୍ପ୍ ସୁବିଧା ସୀମିତ—ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସୂଚନା ନିଅନ୍ତୁ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ସାଧାରଣତଃ ଅନୁମତ। ବିନା ଲିଖିତ ଅନୁମତିରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଉଡ଼ାନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟିକ ଶୁଟିଂ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ସଂରକ୍ଷିତ ଶିଳାଲେଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିୟମ ଅଧିକ କଡ଼ାକଡ଼ି ହୋଇପାରେ।
କେତେକ ସମୟରେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ତୂପ ଆଲୋକିତ ହୋଇ କଳିଙ୍ଗ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଧ୍ୱନି-ଆଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହୁଏ। ଏହାର ସମୟ, ଦିନ ଓ ଟିକେଟ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଋତୁ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁସାରେ ବଦଳେ—ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଘୋଷଣା ବା ଅଧିକୃତ ସୂତ୍ରରୁ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ମୌସୁମୀରେ ପାହାଡ଼ର ଦୃଶ୍ୟ ସବୁଜ ରହେ ଓ ଭିଡ଼ କମ୍ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତର ସିଢ଼ି ଖସଡ଼ା ହୋଇଯାଏ। ଅଣ-ସ୍ଲିପ୍ ଜୋତା ପିନ୍ଧନ୍ତୁ, ଏବଂ ବଜ୍ରପାତ ସମୟରେ ଖୋଲା ଛାତ ଉପରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ
ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ସମୟ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ପ୍ରବେଶ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତାଜା ସୂଚନା ଅଧିକୃତ ଚ୍ୟାନେଲରୁ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ତଥ୍ୟ ଶେଷ ସମୀକ୍ଷା: ୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ · Content last reviewed: September 1, 2026
ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଥିବା ସମୟ, ପ୍ରବେଶ ଓ ସ୍ଥାନ ସୂଚନା ଉପରୋକ୍ତ ସରକାରୀ/ସାର୍ବଜନୀନ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ସଂଗୃହୀତ। ଛବି କ୍ରେଡିଟ୍: ୱେବସାଇଟ୍ରେ ବ୍ୟବହୃତ ଫଟୋର ଅଧିକାର ସମ୍ପୃକ୍ତ ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍/ଲାଇସେନ୍ସଧାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିଛି (ବିସ୍ତୃତ ତାଲିକା: PHOTO-SOURCES.md)।